NATO ÜYELİĞİ Polonya

Dördüncü Bölüm

NATO ÜYELİĞİ

NATO'nun üyeliğine Polonya'nın geçtiği yol

Polonya, işgallerden ve dayatılan rejimlerden bıkmış, usanmış bir ülkedir. Zira, Leh Milleti, hiçbir zaman işgalleri ve dayatılan rejimleri benimsememiş; bundan kurtulmak için, gerekli bütün mücadeleyi vermiştir. Dünyadaki komünist sistemi yıkan ilk ülke Polonya’dır. Demokratik sisteme geçer geçmez yaptığı ilk işlerden birisi, NATO (Kuzey Atlantik Paktı)’ya girmek istemiş olmasıdır. Çünkü bir güvenlik işbirliği örgütü olan NATO, Polonya’nın bir daha, herhangi bir ülke tarafından işgal edilmesini önleyecektir. Türkiye Cumhuriyeti, Polonya’nın NATO üyeliğini içtenlikle desteklemiş; özellikle T.C.’nin Dokuzuncu Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel bu hususta her türlü desteği vermiştir.

NATO'nun üyeliğine Polonya'nın geçtiği yol

Varşova Paktı, Sovyetler Birliği gibi eski yapıların ve bağların çöküşü, Polonya`nın kendisini kararsız güvenlik alanının içinde bulmasına neden oldu. Şu anda Polonya`nın siyasi ve askeri çevreleri tehdit oluşturmuyor. Bu nedenle, bütün Doğu ve Orta Avrupa`nın istikrarı adına hareket ederek Polonya`nın, Avrupa`da Soğuk Savaşın eski ayırmalarını yansıtan özel güvenlik belirsiz (gri) kuşağını yok etme ihtiyacını ortaya çıkarttı. Buna son verebilen tek yol, Polonya`nın batı entegrasyon kuruluşlara üyeliğidir, özellikle NATO, Avrupa Birliği ve Batı Avrupa Birliği. 1989 yılından beri oluşturulan tüm hükümetlerın yöneticileri gibi 1997 yılında ikidara gelen yani Polonya Başbakanı Jerzy Buzek dahil parlamentoda, Polonya`nın Avrupa-Atlantik kuruluşlara üyeliğine doğru devamlı olarak çaba sarfetmesi gerektiğini özellikle vurgulamaktadır. Bu belirli konuda Polonya`da siyasi partiler uzun zamandır tam itifak halindedir. Kamu oyu anketleri çoğunlukta da (yüzde 80 -90) Polonya`nın NATO, Avrupa Biriliği, Batı Avrupa Birliği`ye çabuk katılmasını tercihini göstermektedir.

Avrupa Polonya için istisnai önemi taşımaktadır. Mayis 96 yılında dönem Polonya Dışişleri Bakanı, Dariusz Rosati Seym`e yaptığı konuşmasında Polonya`nın dış politikasının esaslı görevleri olarak şu hususları sergilemiştir:
. Polonya`nın NATO, AB, BAB ile entegrasyon aracılığıyla Batı Dünyasına dönüşü, bu kuruluşların üyeleriyle hem iki taraflı hem de çok taraflı işbirliği.

a. Devletlerin ve uluslarası kuruluşların arasındaki işbirliğine ve özellikle tüm Arupa`yı kapsayan güvenlik sisteminin kurulmasına iştirakına dayanan Avrupa`nın yeni düzeninin kurulmasına katılım. Avrupa Konvansyonel Silahları Antalşması, Açık Semalar Antlaşması ve güvenlik ve işbiriliği artan önlemleri konusunda 1994' Viena Belgesi başta olmak üzere Polonya, Avrupa kıtasının güvenliğini sağlama anlamını taşıyan anlaşmaların tam yürütülmesine iştirak eder. Polonya`nın dış politikası için Avrupa ölçüsü başlıca Avrupa Barış ve Güvenlik Işbirliği Teşkilatının performansına bağılıdır. 1998 yılında Polonya bir yıllık süresi olan AGIT dönem başkanlığı görevini üstelenmiştir.

b. işbirliği ve iyi komşuluk ilişkilerini geliştirmek amacıyla karşılıklı dostluk antlaşmalarına dayanan iyi komşuluk ilişkilerin geliştirilmesi,

c. Orta Avrupa`da bölgesel/yöresel bağların sağlanması ve kuvvetlendirilmesi. Bu amaçlar Visegrad Grup (Polonya, Çek Cumhuriyeti, Slovakya Cumhuriyeti ve Macaristan), CEFTA (Orta Avrupa Serbest Ticaret Birliği), CEI (Orta Avrupa Teşebbüsü) ve Baltik Devletleri Kurulu gibi kuruluşları tarafından önemli çabalar sarfediliyor.
Bunun yanısıra, Polonya, 36 tane uluslararası uzmanlık kurumları, komisyonları ve diğer organların çalışmalarına ve programlarına katılarak Birleşmiş Milletleri arenasında çok aktiftir. Güvenlik Konseyi`nin 1996-1997 dönemi için geçici üyesi olarak tekrar seçilmesi, dünyanın başta gelen siyasi ve ekonomik merkezleri ile işbirliği için Polonya için yeni olanakları yarattı.

NATO`ya üye olmak ve NATO`nun Polonya`yı bir partner olarak görmesi Polonyalı`lar için tek güvenilir garanti olabilir. Bu perspektifin içerisinde Polonya`nın alabileceıi tek makul istikameti Avrupa-Atlantik istikametidir. Ne Rusya`nın güvenlik beyanları ne de bölgesl veya tüm Avrupa`yı kapsayan güvenlik kuruluşları buna allternatif olabilir. NATO, AB, BAB`ya tam üyeliği Polonya`ya gerçek güvenlik anlamını verebilir. Bunun gerçekleşmesi, henüz başlatılan ve büyük toplumsal çabasını ve fedarkarlığını gerektiren sistem transformasyonları olan Polonya için özellikle önemlidir.

Batı kültürüne sahip olan Polonya, II. Dünya Savaşından önce ve esnasında Batı Avrupa ülkelerle müttefik olup Nazi Almanya'ya karşı kahramanca savaştı. Memleketin içerisinde işgalci kuvvetlerine devamlı olarak direnen askeri örgütlerinin dışında Polonyalı mühacirlerden ve gürbetçilerden müteşekkil olan güçlü ordular II. Dünya Savaşının hemen hemen bütün cephelerinde savaştılar. Norveç'te (Narvik), Libya'da (Tobruk), Italya'da (Monte Cassino ve Ancona), Fransa'da (Falaise), Ingiltere'de (Londra'nın gök savaşı), Hollanda'da (Breda), Belçika'da (Gent). Ayrıca Sovyetler Birliğinde bir Polonya Ordusu kurulumuş ve doğu cephesinde çeşitli operasyonlara katılarak 1945'te Berline girmiştir. Bütün bu fedakarlıklara rağmen müttefikler Polonya'yı doğu blokuna sevkedip 50 sene süren talihsizliğe bıraktılar. Bu nedenlerden dolayı Polonya NATO'ya girmek için çoktan beri moral bir hak kazanmıştır.

Avrupa`nın II. Dünya savaşından sonrakı tarihi NATO`nun savunma yapısı olduğu gibi politik, sosyal, ekonomik, ve kültürel entegrasyonun katalizörü olarak verimliğini açık bir biçimde gösteriyor. Avrupa`da askeri ve politik durumun değişimi NATO`nun varolmasının nedenini sorgulamıyor. Avrupa`nın yeni durumuna daha iyi uyumu sağlayacak olan Antlaşma`nın politik ve askeri prensiplerine ulaşmak önemli olmaya devam ediyor. NATO`nun Doğuya açılma düşüncesi bu yeni prensibin anahtar faktörüdür. NACC ( Kuzey Atlantik Birliği) ve PfP`in ( Barış için Işbirliği) çerçevelerinde işbirliğiyle ve Bosna`da IFOR`un ( Bosnia'daki Uluslarası Barış Kuvvetleri) operasyon girişimi ile Antlaşma, Avrupa`nın güvenlik işbirliğini bir nevi promotörü ve organizatörü olmuştur.

Polonya`nın NATO`ya, ancak NATO`nun sunduğu politik ve askeri garantiler uğruna talip olmuyor. Polonya için önemli olan NATO`nun yalnızca askeri değil aynı zamanda ekonomik ve ekolojik kategorilerde güvenlik görevi yapmasıdır. Polonya, NATO ile ilişkilerinin gelişimine dikkati ederek mevcut olan sistem transformasyonlarına politik, maddi ve teknolojik desteıi çekmek şansını kazanmaktadır. NATO, AB gibi kuruluşlara üyeliği, ülkenin reform çabalarının başarısına ve onların tatmin edici gelişimine nitekim bir nevi garanti vermektedir.

Polonya`nın NATO`ya kabulu stratejik boyutunu taşımakta. NATO`nun etkin genişliğinin büyültmesi ve doğuya yaklaşık 500 km mesafesinde savunma hattının taşınmasına bağlıdır. NATO`nın askeri yapılarında mümkün olduğu kadarıyla büyük rolü oynamak isteyen Polonya, donatıldığı teçhizatın kısmen eski olmasına rağmen, etkili ve gelişmiş askeri, ekonomik ve savunma iç yapılarını içeren mühim askeri potansyeli NATO`ya teslim edecektir.

1989 yılından sonra, Polonya`nın diğer Orta Avrupa ülkeleri ile NATOyla sıkı ilişkileri kurmayı engelleyen asıl nedenler Varşova Paktı'nın ve Sovyetler Birliği'nın dağıtılmasıyla birlikte kayboldu. NATO bu konuda tarihi şanstan yararlanmaya istekliydi ve yeni demorasilerle işbirliğinin gelişmesine ilgi gösterip kendisini Doğu`ya açmak ihtiyacını ifade etti.

16+1 (NATO`nun 16 üyesi ve arzu eden ülkeler) förmülüne göre individual diyalog 1996 yılında başlamıştır ve Polonya`nın ve NATO arasındaki işbirliğinin sahnesine ön rolünü oynamıştır. Diyalog Polonya `ya, NATO üyeliğinin çeşitli biçimlerini tanımasına ve aldığı uyumlaştırma önlemlerin düzenenin yiyleştirilmesine yardimcı oldu.

Işin diğer yanı, Atlantik ülkelerin, Polonya`nın kolektif savunma konusundaki potansyellerini daha iyi tanımalarına yardımcı oldu. Anlaşmaya katılmak isteyen Polonya ve diğer ülkelerden, diğer müzakereler ve konsultasyonların temeli olarak görülen Study on NATO Enlargement`in ilerisinde konulabilecek tezler hususunda onların ayrı ayrı olarak durumlarıni ortaya koyan sözde yazılı tartışmayi teklif etmeleri istendi.

Polonya kendi Bireysel Tartışma Belgesini NATO Karagahına Nisan 1996 yılında sundu. Bu Belge NATO`nun gelişmesinin hususlarını, geliştirilmiş Antlaşma ve Avrupa`nın güvenlik mimarlığının geniş anlayişi konusundaki görüşlerini teklif eder. Bu Polonya`nın NATO`nun kuvvetlendirilmesine nasıl iştirak edebileceği ve üyeliğin kriterlerini nasıl karşılabileceğinin ölçüsünü göstermektedir.

Ekte ise Belge NACC ve PfP programların altında Polonya ve NATO işbirliğinin ve Polonya`nın diğer belirli Atlantik ülkeleriyle iki taraflı ve çok taraflı müsabetlerinin değerlendirilmesini vermektedir.

NATO ile çok aktiv işbirliğinin sonucu olarak 1997 yılında NATO ülkelerince Madrit Toplantısında Polonya olmak üzere Macaristan ve Çek Cumhuriyeti ile NATO'ya tam üyeliğine davet edildi. 1997 Ağustos - Kasım ayları arasında yapılan NATO ile Polonya üyelik görüşmeleri neticesinde Polonya, NATO'nun bütün sorumlukları ve görevleri üstlenmek hazır olduğunu açıkça ve resmen beyan edip üyeliği hakkında mutabak sağlandı.

1997 Aralık ayında NATO Dışişleri Bakanlarınca "üyelik protokolu" imzalandı. NATO'nun 16 milli parlamentolarına Polonya'nın NATO'ya üyeliği hakkındaki karar, onayına sunduktan sonra 12 Mart 1999 yılında Polonya NATO üyesi olup Türkiye'nin de yeni müteffiği.

NATO üzerinde düşüncelerimiz

NATO’ya giriş, Leh Milletini büyük ölçüde sevindirmiş ve bu örgüte üye oluşun ilk yıldönümü, görkemli törenlerle kutlanmıştır. Polonya’nın NATO’ya girişinin birinci yıldönümü ile ilgili olarak, Dışişleri Bakanı Bronislaw Geremek, bir dizi makaleler ve demeçler yayınlayarak dünya kamuoyuna mesajlar vermiştir. Bu mesajların bazı bölümleri de Polonya’nın Ankara Büyükelçisi (o tarihte Maslahatgüzar) Sayın G. Michalski tarafından Türk kamuoyuna duyurulmuştur. Artık, NATO bünyesinde müttefikimiz olan Polonya’nın NATO üyeliği ile ilgili bilgi edinilebilecek en güzel kaynak olan bu duyuruyu, aynen buraya almak isteriz:
…Bundan bir buçuk yıl kadar önce, Amerika’nın Independence kentinde, Polonya’nın NATO’ya giriş belgesinin altına atmış olduğum imza, Polonya tarihinde yeni bir dönemin açılması anlamına geliyordu. İçeriği, milyonlarca Polonyalının hayallerine uygun şekilde, ikiyüz yıldır tarihimizin sayfalarında baskın çıkan döneminkine taban tabana zıt olacak bir dönem.
…Zira, ülkemizin 1999 yılından önce uzun yıllar boyunca mahrum kaldığı güvenliği sağlayarak, faaliyetinin ahlaki ve siyasi temelleri ile askeri gücü ve etkisinin birbirlerini karşılıklı olarak güçlendirdiği bir paktın üyesi olmuştuk. İşte, dünyanın en etkili savunma paktına girmiştik.
…NATO’ya girerken belirli sorumluluklar da üstlendik. Bunların sayısı çok ve yalnızca silahlı kuvvetlerimizin teknik açıdan ve kurumsal olarak dönüşümünü değil, ama ayrıca 51 yıldır Kuzey Atlantik Paktı maddelerinin temelleri üzerinde kabul edildiği değerlere de sadık kalmayı kapsamaktadır.
…Polonya’nın NATO üyesi olmasının, önümüze, Pakt ile bütünleşmemizin dolaylı koşulu oluşturan, yeni bir takım ödevleri de koyduğunu hatırlamak gereklidir. Bunu söylerken, uluslar arası kamuoyunda ve Orta Avrupa Bölgesi’nde Polonya’nın kendisine bir konum ihya etmesinin gerekliliği kanaatindeyim. Zira NATO üyeliğinin elde edilmesi Polonya’nın güvenliği ve dış siyaseti bağlamında jeopolitik durum değerlendirmesinin tamamen aksi yönde yeniden değerlendirilmesi gerekliliği anlamına gelmekteydi. Dış siyasetimizle güvenlik siyasetimizi, devletin güvenliğini ve uluslar arası platformda konumunu güçlendirebilecek hale gelebilmeleri için, yeni koşul ve gerekliliklere uygun hale getirmek mecburiyetindeydik. Diğer taraftan da, Polonya Cumhuriyeti’nin 4 Ocak 2000 tarihli Güvenlik Stratejisi’nin “…dünyada ve Avrupa’da demokrasi değerlerine, insan haklarına, hukukun üstünlüğüne ve dayanışmaya dayanan, adil, kesintisiz barış düzenine verilen sürekli desteğin arttırılması…” şeklindeki ifadesi de amaçlarından biri olan Polonya güvenliği ve dış siyasetinin hayata geçirilmesine yarayacak bir enstrüman olarak, NATO platformundan nasıl yararlanmamız gerektiğini de öğrenmek mecburiyetindeydik ve bunların öğrenmeyi de sürdürmekteyiz.
…NATO üyeliğimizin ilk senesinde, üstümüze aldığımız sorumlulukları yerine getirebilecek durumda olduğumuzu kanıtladığımıza inanmaktayım. Kosova kriziyle ve Yugoslavya bölgesinde askeri müdahalenin başlatılması gibi zor bir karar almak gerekliliğiyle yüz yüze kalındığında, Polonya hiçbir tereddüde kapılmaksızın Pakt’ın bu konudaki girişimlerini desteklemiştir. Savaş fırtınalarıyla altüst olmuş bölgeye barışın yeniden getirilmesi yönünde uluslar arası örgütlerin gösterdikleri çabalara da, gerek KFOR çerçevesinde barış gücü göndererek, gerekse de insani yardım suretiyle somut bir katkı sağladık.
…NATO’nun çok sayıda karar ve danışma kurullarına faal bir biçimde iştirak ettiğimiz bu süreçte, görüntümüzü de Pakt’ın güvenilir bir üyesi olarak güçlendirmekteyiz. Yalnızca ülkemizi doğrudan ilgilendiren kararlarda değil, ama NATO’nun tüm siyasetinin ortak şekillendirilmesinde de somut bir etki sahibi olmayı hedeflemekteyiz.
…Pakt’ın Doğu Avrupa ülkelerine yönelik siyasetinin biçimlendirilmesinde Polonya’nın istisnai bir rolünün olduğunu düşünüyoruz. Bu yüzden, NATO-Rusya arasındaki sağduyulu ilişkilerinin korunması için gösterilen özenden de bağımsız şekilde, partner devletlerle işbirliğinin geliştirilmesine, Ukrayna ile stratejik partnerliğin inşasına ve gelecekte NATO üyesi olmayı talep eden devletlerin bu konudaki eğilimlerine destek olmaya büyük önem vermekteyiz.
…Avrupa güvenliği ve savunma siyaseti konusunda partnerlerimiz, AB üyeleri arasında devam eden tartışmaları da, bu siyasetin, bütün Pakt’ın savunma becerisini zayıflatmayan kurumlarının güçlenmesi konusuna hassasiyet göstererek, ilgi alanımıza dahil ediyoruz.
…Polonya, iç uyum programlarını tutarlılıkla hayata geçirmektedir; silahlı kuvvetlerini modernleştirmekte, askeri kadrosunun bilgisini arttırmaktadır. Kanunlarımızdaki eksiklik gideriyor, gizli bilgi akışının önünü kesiyoruz.
…Bu süreçte daha yolun çok başlarında olduğumuzun da elbette bilincindeyiz. Ordunun modernizasyonu ve yeniden yapılandırılması, ülke dahilindeki değerlendirme ve karar mekanizmalarının iyileştirilmesi, insanların düşünce yapısının değiştirilmesi, Pakt’ın işleyişinin tüm boyutlarıyla öğrenilmesi uzun vadeli ve maliyeti yüksek bir süreçtir.
…Üyeliğimizin ilerideki yıllarının, Polonya’nın Pakt bünyesindeki yerini pekiştirmesi ve temel dönüşümün bitirilmesiyle ordumuzun Pakt’ın taleplerine uygun hale gelmesinin yarısına bütün Avrupa-Atlantik bölgesi için istikrar yaratılmasına yüksek düzeyde katkı sağlayacağımız işbirliği ve güvenlik mekanizmalarının güçlendirilmesi anlamları taşıyacağı umudundayım.
…Polonya Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı’nın Polonya’nın NATO’ya giriş belgesi altındaki imzamız, bütün Polonyalılar için hep önemli bir sembol olarak kalacaktır. Zira, 12 Mart 1999 tarihinde ulusumuzun tarihinin akışını değiştirdik. O gün, özgür ve güvenli bir ülkede yaşama hayallerimiz gerçeğe dönüştü. O gün, zaten hep ait olduğumuz ve tarihimizle, kültürümüzle, ama her şeyden önemlisi bölüştüğümüz değerler ve siyasi yaklaşımımızla hep bağlı bulunduğumuz aileye geri döndük.
…Hayallerimizin gerçekleşmesi için uzun bir yol yürümüştük. Özgürlüğün ve bağımsızlığın kazanılması uğrunda zorlu ve yorulmak nedir bilmez bir mücadelenin yoluydu, bu. Yürüyerek bugüne geldiğimiz yol, zorluklardan kaçmayan ve hatta vatanlarını korumak, demokratik değerler ya da kısacası insanlık onuru uğrunda hayatlarını dahi esirgemeyen milyonlarca adanmış ve özverili insanın yoluydu. Nihayetinde, yeniden yapılanma ve değişimler için elbirliğiyle ortaya konan bir büyük emeğin yolu.
…İşte, ülkemizin meydana gelen bu siyasi, ekonomik yahut savunma alanındaki değişiklik neticesinde ve de NATO’ya üyeliğin getirdiği sorumlulukları üstlenmeye yönelik hazırlıklarımızın Pakt tarafından olumlu değerlendirilmesi sayesinde, müttefiklerimizin güvenlerine nail olduk ve aslında başlangıçta öngörüldüğünden daha da kısa bir süre için kuruluşa katılım daveti aldık.
…Bu güven kredisinin karşılığını kısa sürede ödemek zorundaydık. Gerçekte, yeni duruma uyum sağlayabilmek ve Pakt bünyesine yavaş adımlarla girmez için pek de zamanımız yoktu. Bize indirimli tarife de uygulanmamıştı. Hemen daha üyeliğe kabulümüzden sonraki hafta, NATO, Kosova’da emsali görülmemiş bir harekata başladı. Devlet olarak sağlam ve güvenilir bir müttefik gibi tepki verebileceğimizi kanıtlamak durumundaydık.
…Bu bizim için önemli bir sınavdı. Zira, henüz daha üyeliğin eşiğindeydik, NATO yapılanma mekanizmalarıyla kendi siyasi ve askeri yapılarımızın bütünleştirilmesine devam etmek için önümüzde uzun vadeli bir süreç vardı. Buna karşın, kısa üyelik stajını bahane ederek üyeliğin bize getirdiği sorumluluklardan kaçırmak için herhangi bir neden görmedik.
…Hem siyasi kararlarımız, Pakt çerçevesinde değerlendirme ve karar sürecine katılımımız, hem de yürüttüğümüz faaliyetler (enformasyon, mültecilerin kabulü de dahil olmak üzere insani yardım ve KFOR operasyonuna katılımımız), Polonya’nın Pakt’a, yalnızca üzerimize düşen sorumlulukları yeride getirecek hazırlıkta olduğumuza dair siyasi deklarasyon yapmak suretiyle katılmadığını, ama gerçekte ona kendi önemli gücünü de getirdiğini kanıtlamışlardır.
…Aynı zamanda, Pakt’ın XXI. Yüzyıldaki faaliyet alanlarını belirleyen Vaşington “NATO Zirvesi” hazırlıklarına da, üyeliğimizin ilk gününden itibaren katıldık. Bugün, Pakt’ın en önemli üyelerinden biri olarak değerlendirilmekteyiz.
…Siyasi alanda, Pakt’ın Orta ve Doğu Avrupa ülkeleriyle, Ukrayna ve Rusya ile olar işbirliğinde ya da NATO’nun genişlemesi yönündeki hazırlıklarda faaliyetler yürütüyoruz. Bu konularda Polonya’nın katkıları açıktır.
…Yavaş yavaş da NATO üyeliğinin getirdiği somut yararları hissetmeye başladık. Bu nedenle artık Pakt’ın bize getirdiği yükler ya da sorumluluklardan daha ziyade, onun savunmamız için yaptıklarından gittikçe daha fazla söz edebileceğiz.
…Dış siyasetimizin ve güvenlik siyasetimizin de çok açık başarıları arasında sayılabilecek meselelerden bağımsız olarak, bu senenin, NATO’nun diğer yeni üyeleri için olduğu kadar bilhassa Polonya için de bir eğitim senesi olduğunu kabul etmek gerekiyor.
…Son on iki ay boyunca kurumun tüm faaliyet mekanizmalarını öğrendik; Pakt yapısının işleyişi, tartışma ve karar alma süreci, farklı komitelerin ve NATO temsilcilerinin çalışma, askeri bütünleşme ve işbirliği metotları konularında bilgimizi derinleştirdik. Pakt’ın bize dışardan göründüğünden çok daha fazlasını ifade ettiğinin, platformunda ateşli ve sık sık zorlu tartışmaların yapıldığı demokratik bir kurum olduğunun hemen ayrımına vardık. Bizi ilgilendiren her konuda görev almayı ve her uzlaşmaya katkı sağlamayı ilke edinerek bu mekanizmalarla bütünleşebilmek için büyük çaba sarf ettik.
…Bu senenin getirdiği deneyimler, hayata geçirilmeleri kurumlarımızın, NATO çerçevesi devam edecek işbirliğine iyi bir biçimde adaptasyonunu sağlayacak, önceliklerin belirlenmesine de olanak vermiştir.
…Güvenlik siyaseti koordinasyonunu ve savunma görevlerinin devlet tarafından realize edilmesini sağlayan dahili kurumlarımızda daha ileri ve yeni açılımlar yapmak kaçınılmazdır. Halen var olan mekanizmaların yaratılması, dönüşüm sürecinin, güvenlik alanındaki ulusal girişimlerin hayata geçirilmesi, ayrıca ortak planlama ve savunma sistemi içinde yürütülecek faaliyet ülkenin tüm savunma sisteminin uygun hale getirilmesi gibi gereksinimlerin doğurduğu bölümünü oluşturmaktadır.
…Pakt’ın bütünleşmiş askeri-siyasal kurumları çerçevesinde etkili bir işbirliği için silahlı kuvvetlerimizin ve devlet kurumlarımızın bütüncül adaptasyonunu kapsayan, uzun bir yolun henüz başlarındayız. Aslında bu, Polonya devletinin sivil-askeri alanda gerçekleşen ve ülkemizi yıllardan beri köklü demokratik kurumlara ve silahlı kuvvetler üzerinde sivil kontrolü sağlayan enstrümanlara sahip devletlerin standartlarına daha da fazla yaklaştıran sıradaki beşinci yapısal reformudur.